Поамикецаемся?..

Mi ne certas, ĉu ekzistas absolute universalaj ŝercoj, sed certe ekzistas ŝercoj maluniversalaj — ridigaj por iuj, strangaj aŭ eĉ malagrablaj por la aliaj.

Freŝan ekzemplon de maluniversala ŝerco oni trovas en la komentoj ĉe „Libera Folio“, kie sub la teksto pri la Jarlibro de UEA svisa interlingvisto ŝercas pri la antaŭparolo tiel:

Chu en la venonta Jarlibro mi, FD de UEA, proponu, ke mi skribu kion mi frandis dum la bufedo en Palacio de la Revolucion en 1990 en Havano kaj priskribu miajn sentojn (kiel vicprezidanto de TEJO) post la manpremo de Fidel Castro, au chu mi rakontu pri la abunda seksumado dum TEJO-kongresoj kun diversaj bulgarinoj…

En tiu alineo stranga kaj neakceptebla por mi aspektas ĉio: ortografio, memelstarigo, altiro de seksumado kiam pri ĝi ne temis, mencio de etnoj en tia kunteksto. En siaj postaj komentoj la komentanto aldone mencias TEJO-aranĝojn kiel „bordelajn“: normala intereso de fraŭlaj gejunuloj unu pri la alia ne estas io, kion oni uzu por banaligi agadon de TEJO, mi opinias.

Mia bona konato, leginta la saman tekston, havis similan impreson pri tiuj komentoj kiel eksterlokaj en la kunteksto de diskuto pri la nove aperinta asocia informilo. Aldone ŝi diris: „Eble estas bone, kiam kulturo tute malpermesas babili pri seksumado kaj mono, ĉar alikaze ajna diskuto glitas al iu el tiuj du temoj“. Ja ekzemploj ne mankas.

Germana gazeto „Der Spiegel“ en sia junia artikolo rekte akuzas kartvelian prezidenton pri la pasintjara milito pro Sud-Osetio. En la moderna ĵurnalisma maniero la artikolo kontraŭstarigas kelkajn vidpunktojn, malblankigas ankaŭ la nordan parton de la milito, sed tamen venas al la konkludo, ke la milito ekflamis pro Saakaŝvili, samtempe akuzante lin pri mensogoj.

La artikolo rakontas pri paso de esploro fare de svisa Heidi Tagliavini, kiu ricevis por tio financadon de EU sume de 1,6 milionoj da eŭroj.

Fine de la artikolo ĝia aŭtoro Uwe Klussmann rekte demandas pri la rolo de Usono en la sanga okazintaĵo:

Samtempe multaj komisionanoj scivolas, kion ĝuste la ambasadoro de Usono en Tbiliso kaj la eksa konsilanto de Nacia militista kolegio John Tefft sciis pri la ordonoj de Saakaŝvili por ekmarŝo [al Cĥinvalo]. La scivoluloj ŝatus demandi: kial nenio en la ŝtata departamento de Usono respondis telefonan vokon de la rusia vic-ministro pri eksterlandaj aferoj Grigorij Karasin, kiam la okan de aŭgusto matene komenciĝis milito — ja tiam en Vaŝingtono estis posttagmeza labortempo?

Aliaj komisionanoj ŝatus paroli kun la vic-ŝtatsekretario Daniel Fried, kiu respondecis pri Kartvelio. Fried antaŭnelonge private konfesis antaŭ germana politika eksperto, ke Saakaŝvili en aŭgusto „malkontroliĝis“.

Tamen komision de Tagliavini ne starigos demandojn antaŭ usonanoj. Laŭ vortoj de unu ĝia membro, „al nia estro kaj al EU, plej verŝajne, ne sufiĉos kuraĝo“ por tia paŝo.

Post la aŭgusta milito en 2008 nur du ŝtatoj rekonis sendependecon de Sud-Osetio — Rusio kaj Nikaragvo. Aliaj indifirentas aŭ insistas je bezono „konservi teritorian tutecon“ de Kartvelio. Cĥinvalo kaj plejparto de la cetera Sud-Osetio estis memregata ekde memstariĝo de la kartvela ŝtato pro disfalo de Sovetunio.

„Duonon de la reguloj en la rusa lingvo oni inventis por alkutimigi infanojn al obeemo kaj por havi eblecon malbonigi notojn en lernejo“, — opinias komentanto Nekto en paĝaro de populara radiostacio „Eĥo Moskvi“. Li tuj aldonas: „Estas ŝerco“.

„Kiel povas eksterlandano ellerni lingvon, kies triono estas esceptoj kaj idiomoj, kiujn eblas kompreni nur se vi kreskis inter rusparolantoj kaj tralegis 300 kilogramojn da rusa literaturo?“ — demandas Nekto en la teksto pri influo de migrantoj al lastatempa „malboniĝo“ de la rusa lingvo.

La diskuton vekis antaŭnelonga eldiro de rusia ministro pri kulturo Avdejev, li publike diris, ke homoj lastatempe malpli bone parolas ruse pro la influo de interna migrado en la lando. Tion li diris, atentu, post kunveno dediĉita al toleremo.

Pasis nur du tagoj, kaj konsilanto de la ministro s-ino Uvarova transdonis al novaĵagentejo lian alian opinion: „Oni ne ligu la problemon de malaltigo de lingva kulturo kun la migraj procezoj, ne metu respondecon pri ĝi sur la kapojn de migrintoj“.

Marina Korolova, radioĵurnalistino ofte komentanta pri aferoj de lingvo kaj migrado, komentis ŝanceliĝon de ministro tiel:

Eblas nur lotumi pri tio, kion vere opinias ĉefo de la Kultura Ministerio kaj kial li neis siajn vortojn. Eblas tamen ne lotumi. Mi pensas, ke iu montris al la ministro „nekorektecon“ de lia unua eldiro, — tial li rapidis rifuzi de ĝi. Por eviti eventualan skandalon…

Malbona scio de la rusa lingvo estas inter la ĉefaj belaspektaj akuzoj kontraŭ eksterlandaj migrintoj en Rusio. Oni postulas enkondukon de ekzameno por rajtigo pri laboro, en Peterburgo funkcias nokta lernejo por eksterlandaj migrintoj, kie ili interalie studas la rusan lingvon. Tamen ĝis nun ne sonis akuzoj pri influo de internaj dialektoj al malbona lingvouzo.

Gravas rimarki, ke internaj diferencoj en la rusa lingvo estas relative malgrandaj, se konsideri grandecon de la lando. Temas pri regiona ŝanĝo de akcento en kelkaj vortoj, cento da leksikaj diferencoj kaj varia prononcado de fonemo /g/ kaj /o/ en neakcentita pozicio.

Ĉu en via lingvo ekzistas provincanoj, kiuj aparte malbone influas la lingvon? ;) Ĉu sudanoj en Francio kaj nordanoj en Germanio?

Proponinte renkontiĝon pri gaso kun partopreno de Ukrainio kaj EU en Moskvo, la rusia prezidento Dmitrij Medvedev konfirmis, ke la ŝlosiloj de la antaŭe ne havinta analogojn energia krizo, batinta la Eŭropon, estas en Kremlo, — skribas Le Temps.

Pri tiu logiko ĝojas rusa bloganto Nos, posedanto de la granda bloga servo diary.ru:

Bravulo estas oĉjo Riŝar’, scipovas fari konkludojn :) Same agas fipolicanoj: kiu alportis deklaracion pri krimo kontraŭ li, tiu mem ja kulpas kaj meritas enprizoniĝi :)

En la komentoj oni daŭrigas: „Se la situacion en Sektoro Gaza oni diskutas en UN, do kulpas UN, ĉu?“ Kaj: „Jes ja, Medvedev devintus inviti onin al renkonto en Kiev. Aŭ prefere — en Sebastopol’“.

En Esperantujo oni ofte mencias skandalojn pri la dunga postulo „nur denaskaj parolantoj de la angla“, kiu estas tre diskriminacia, certe. Alia skandalo pri denaska lingvoposedo ekflamis nun en oriento de EU — en Estonio, informas NEWSru.com.

En studia departamento de la Estona ŝtata televido oni maldungis ok laborantojn el dek, inter la senlaboriĝintoj sep estas ruslingvanoj. „En la dokumento pri maldungoj estis frazo, ke por decidi pri eksigo oni konsideros avantaĝaj la personojn, kiuj scias la ŝtatan lingvon en la denaska nivelo“, — rakontas loka ruslingva gazeto „Vesti Dnja“.

„Oni akuzis nin pri nenio, nur disdonis la mesaĝon, en kiu estas skribita pri la bezono disvolviĝi, pri la novaj perspektivoj kaj pri tio, ke la estonan necesas scii en la denaska nivelo“, — rakontas eksa inĝeniero de la departamento Viktorija Trofimova. „Se estas parolo pri la bezono scii la estonan, kial do neniu testis nin?“ — demandas ŝi.

Deputito de la estona parlamento, televida ĵurnalisto Heimar Lenk komentis por „Vesti Dnja“, ke la okazaĵo estas „terure maljusta“. Li opinias, ke anstataŭ eksigi kvalifikitajn laborantojn pro nesufiĉa scio de la lingvo, oni instruu la lingvon al ili. „Pri tio oni prefere sekvu ekzemplon de Finnlando“, — diras la deputito.

Tamen prezidanto de la estraro de Estona televido Margus Allikmaa provas senkulpigi sin. Laŭ li, la amasa maldungo ne estas ligita kun la etna temo:

Rusoj inter tiuj, kiuj konas min pli proksime, povas konfirmi, ke mi kun granda estimo rilatas al la loĝantaj en Estonio naciaj malplimultoj. Mi ne allasos diskriminacion kontraŭ rusoj. En la studia departamento simple forestis iu por maldungigi, krom la rusoj. Cetere, inter la maldungitoj estas unu estono…

Allikmaa ankaŭ agnoskis, ke „la teksto de la maldunga informilo estis iom fuŝa“.

Personoj, kiuj nomas la rusan sia denaska lingvo, konsistigas ĉ. 30% de la loĝantaro en Estonio. Multaj el ili havas impreson, ke la ŝtato diskriminacias kontraŭ ili.

Unu el la pinte popularaj blogantoj de ruslingva interreto drugoi tiel ŝercis pri la okazinta en Moskvo futbala matĉo inter finnlanda kaj rusiaj teamoj:

Laŭ la rezulto de la okazinta en Moskvo matĉo, selekta por la monda ĉampioneco de la jaro 2010, la subleŭtenantoj de la departamento „F“ de la Federacia Sekureca Servo de Rusia Federacio, Petri Pasanen kaj Veli Lampi ricevis antaŭtempe la vicajn militistajn rangojn de leŭtenantoj.

En la matĉo, kies rezulto iĝis gajno de Rusio 3:0, du golojn enbatis en siajn proprajn pordojn la supre menciataj finnaj futbalistoj.

Citaĵo rekte el Sud-Osetio:

En la 18-a jarcento osetoj aligis sian landon al Rusia ŝtato, sed la tradicia modelo de rus-osetaj rilatoj simpliĝis ĝis formulo: Rusio por osetoj estas patrio, nacia ŝtato, dum Osetio por Rusio — nur ŝanĝmonero. La drasta turno, kiun ni atestis post du jarcentoj de fidela amikeco kaj tolerema atendado — la ŝtato, kiu elpaŝis por defendi sian popolon — ĉu ĝi estas  nur hazardo aŭ finfine la nova formulo, kiu venas por ĉiam?

Ni en ajnaj cirkonstancoj defendos nian patrolandon kaj bazos nin sur nian historian ŝtaton, Rusion. Sed tamen estas deziro ekscii la plenan konsiston de la sinedriono, kiu akceptis la decidon neniigi la osetan popolon. Ja, ŝajne, ne restas duboj ke ĉi-foje Kartvelio ricevis internacian aprobon por genocido.

Ruslan Bzarov, komitato pri informo kaj preso de Sud-Osetia Respubliko; la rusa originalo.

Kiel evidentiĝis, ekzistas internacia grup(et)o, kiu celas popularigi Linukson inter esperantistoj kaj kiu penas esperantigi liberan programadon: LiberaProgramaro.net

La paĝaro de la grupo enhavas forumon, vikion kaj retpoŝtan grupon ĉe GugloGrupoj (sufiĉe aktivan!). La tekstoj en la vikio estas en tre fuŝa lingvaĵo, sed registriĝi por iom redakti mi vere pigris. Ja sufiĉetas por mi, ke preskaŭ en la sama stato estas la rusaj tekstoj ĉe la ruslingva vikio pri Mandriva Linukso, kie mi iomete envolviĝas dum kelkaj lastaj tagoj.

Krom la grupo LiberaProgramaro ekzistas ankaŭ kelkaj certaj projektoj pri tradukado: i. a. "KDE en Esperanto". La ĉefa paĝo de la KDE-traduka projekto enhavas tre humuran tekston; por kapti la humurecon necesas lega scipovo de la angla kaj Esperanto. La humura efiko aperas, tute klasike, laŭ kontrasto de apudmetitaj objektoj, ĉi-kaze la angla kaj la Esperanta tekstoj:

A lot of translators with good intentions have started to translate KDE into their native tongue, but the task proved overwhelming. When the fatigue wore them down, they threw in the towel. Esperanto is a simple, regular, sensible constructed language which takes away some of the pitfalls of using KDE in a natural (think lovable but crazy, rule-breaking mess) language which you didn’t grow up using.
And our translators have stood the test of time.

Unue, permesu min klarigi ion: se vi legis la supran, kaj nun pensas, "Ho ve, mi nur volis helpi traduki kiel ŝatokupo, mi ne volas savi la mondon", ne ĉagreniĝu! Se vi tradukas unu dosieron, via helpo estas bonvena.

La teksto ne havas subskribon, kaj la nomo de la brila aŭtoro restas por mi nekonata.

Se paroli pri mi persone, mi ankoraŭ ne multe esperantigis la Linukson, kiun mi uzas (Mandriva One de la printempa eldono). Por ĉapeligi mian nunan blogan noticon mi venis en la blogon de Kalle kaj tajpas la tekston en la tekstokampo por komento :) Gravas nun ne klaki aŭtomate la longan butonon "Sendi | Lähetä | Skicka | Отправить" :)

Parolante pri libera programaro kaj Esperanto, certe ne eblas forgesi la bonorde sukcesintan grandan projekton pri tradukado de OpenOffice. Jam delonge ekzistas Esperanta paĝaro pri tiu senpaga oficeja softvaro.

Peterburgaj komunistoj publikigis en sia paĝaro proteston kontraŭ la nova filmo de Spilberg (Spielberg) pri Indiana Ĝons (Indiana Jones). En la daŭrigo de la fama kinoserio Indiana batalas kontraŭ sovetaj soldatoj en 1950-aj jaroj. Jen preskaŭ plena Esperanta traduko de la teksto:

Komunistoj de la Lenin-urbo decideme anoncas pri sia profunda protesto kontraŭ apero en rusia spektigo de la filmo-provoko, la vomaĵo de la Malvarma milito, de la fia kalumniaĵo — aventura filmo de S. Spilberg „Indiana Ĝons kaj reĝlando de kristalaj kranioj“.

La filmo celas kalumnii kontraŭ sovetiaj komunistoj, veki novan ondon de kontraŭsovetismo, krei inter la monderna junularo falsan imagon pri la eksterlanda politiko de Sovetunio dum la 50-aj jaroj de la 20-a jarcento.

Karikature kaj malbele pentras la filmo agojn de sovetaj soldatoj kaj nia spionino, kiujn senkompate neniigas la usona superheroo-solulo Indiana Ĝons. Tiaj elpensaĵoj formas inter la nova generacio de rusianoj malvenkeman humoron, necertecon pri potenco de sia lando, kliniĝemon antaŭ Usono.

Al s-ro Spilberg, la malamanto de ĉio soveta, ni devas rememorigi, ke en 1957 (la agotempo de la filmo) Sovetunio ne sendis teroristojn en Usonon, sed lanĉis la unuan artefaritan sateliton, kiu meritis ravon de la tuta mondo.

Ne, komunistoj ne alvokas reveni al la tempoj de malpermesoj kaj cenzuro! Tamen tute ne klaras, por kio necesis aĉeti tian filmon, al kiu fremdas ajna arta valoro, dum rusia kinoindustrio restas sen inda ŝtata subteno! Prefere la malamikoj de Rusio spektu la senvaloran kalumniaĵon de Spilberg per DVD kaŝite, kiel perversuloj.

Ni alvokas la spektantojn prifajfi la filmon dum la premiera montro en kinejoj de Peterburgo kaj sendi protestajn leterojn al la pupoj de imperiismo — Harrison Ford kaj Cate Blanchett.

La nova filmo de Spilberg estis filmita rekorde rapide, dum 79 tagoj. En Rusio ĝi estos montrata sur 808 ekranoj, kio estas rekorde vaste premiero.

Iom eksterteme: mi meditas, ĉu indas apartigi miajn noticojn pri Rusio al aparta domajno kaj paĝaro. Tiel enhavo kaj ĉi tie, kaj en la nova projekto estus pli unueca. Samtempe mi dubas, ĉu indas fari novan paĝaron, kies renovigo estos ege malregula. Kion pensas vi?

Ŝajne, plej multe oni parolas pri la okazinta ĉi-semajne preskonferenco de Vladimir Putin, la prezidento. Putin parolis kun ĵurnalistoj la 14-an de februaro dum kvar horoj kaj kvardek minutoj: per tio li superis siajn proprajn antaŭajn rekordojn. Plejparto de la demandoj, 31% laŭ kalkulo de «Kommersant», estis pri ekstera politiko kaj internaciaj rilatoj, 30% — pri la interna politiko.

Lige kun la konferenco oni diskutas ne nur pri la enhavo de la respondoj, sed ankaŭ pri ilia formo. Dekoj da retumantoj konsideris lingvaĵon de Putin tro kruda. «Ĉiujn tiujn jarojn mi laboregis kiel sklavo en galero», interalie diris Putin pri sia prezidenteco; pri la ĵurnalistaj pritaksoj de lia riĉeco li diris, ke estas stultaĵoj, kiujn oni «eligis el nazo kaj ŝmiris sur paperon».

Sub titolo «Francio preparas sin al milito kontraŭ Rusio» oni diskutas la novan militan doktrinon de Francio, laŭ kiu tiu eŭropa lando povas militi kontraŭ Rusio por defendi interesojn de iu el eks-sovetiaj respublikoj. En la doktrino oni aludas Sud-Kaŭkazion kaj, pli precize, Kartvelion, kun kiu Rusio havas multajn nesolvitajn problemojn. La novajn decidojn de franca politikistaro tiel komentis ĉefredaktoro de gazeto «Orientir» (apartenas al Defendo-Ministerio) kolonelo Boltunov:

Nenio surprizas en la konduto de Francio. Sarkozi estas por-usona politikisto, kaj Usono jam delonge tenas nin en tia listo. Siatempe niaj demokratoj kriaĉis, ke ni ne plu bezonas armeon, ĉar ni ne plu havas malamikojn. Jen la respondo al tiu sensencaĵo. Mi diru, ke nia malamiko estas tiu, kiu oficiale listigis nin inter siaj malamikoj.

Dimanĉe Kosovo planas oficiale anonci pri sia sendependiĝo disde Serbio. Pluraj eŭropaj registaroj fakte subtenas tian evoluon de eventoj. Rusia Ministerio pri eksterlandaj aferoj promesis «korektigi la linion» rilate la memregatajn (fakte sendependaj) teritoriojn Abĥazio kaj Sud-Osetio, se sendependiĝo de Kosovo estos proklamita. Pli frue rusia prezidento jam diris, ke Eŭropo «mensogas», kiam nomas la kazon de Kosovo aparta kazo.