Поамикецаемся?..

Iom hazarde mi trovis en la retejo de Dmitri Horowitz (Nederlando) lian priskribon de pli ol cent Esperanto-renkontiĝoj, kiujn li partoprenis. Malgraŭ ke la listo aspektas iom forlasita (la lastaj notoj estas pri 2006), ĝi tamen estas ege interesa, ĉar ĝi estas pri la periodo aktuala por mi kaj, nelaste, ĉar en ĝi estas menciitaj kelkaj eventoj en Rusio.

Vidu la grandan liston de Horowitz kaj la pintajn eventojn inter la cent, laŭ lia takso.

Horowitz bonas pri kolora prezento de informo. Iam li verkis koloran rakonton pri nuligilino, kiun mi poste tradukis, kun konservo de la koloroj, en la rusan.

Mi iam kompilu mian modestan listeton de la eventoj, kiujn ĉeestis mi, por ridindigi la publikon. Mi estis en unu UK, unu IJK kaj kelkaj loke gravaj eventoj… Rekompence mi ĉiam estis en la Reto, ĉiun tagon de ĝi :)

Если вы попали в этот блог случайно, подпишитесь на RSS-ленту и будьте в курсе всех обновлений! Se vi trovis vin hazarde en tiu ĉi blogo, abonu la RSS-fadenon kaj ricevadu avertojn pri ĉiu nova notico!

Eble la plej fama en Rusio aspektisto Artemij Lebedev, pri kies vojaĝoj mi jam pli frue blogis, revenis el vojaĝo al Kirov. Jen kian reklamon li fotis tie:

La reklamo tekstas: „Helpu la bierfaristojn! Ekde la 1-a de januaro 2010 akcizoj je biero altiĝas trioble“. Mem Lebedev nomas la reklamon „plene paralizanta racian menson“.

Dum pluraj jaroj bierproduktado ĝuis favoran taksadon en Rusio, kiu celis subteni lokajn bierfarejojn. Samtempe multiĝis kvanto de grandaj fabrikoj kaj kvanto de bierdependaj rusianoj. Eble tio estas inter la kialoj por finfine levi la akcizon de 3 rubloj por litro ĝis 9 rubloj por ĉiu litro de produktata biero. Tio certe levos la finan prezon en la vendejoj.

La moka reklamo el Kirov alvokas la homojn, kiuj kutimas fini ĉiun tagon per botelo da biero, ŝpari je io alia.

Rusio, malgraŭ popularaj antaŭjuĝoj, ne estas la plej drinkanta lando de la mondo, sed okupas nur la 20-an lokon, se kalkuli alkoholon po unu persono, kaj la 23-an, se kalkuli en litroj da biero po persono (59 litroj jare). Gvidas la liston de la plej bieremaj landoj Ĉeĥio, kies loĝantojn eble helpas pri 157 litroj jare ankaŭ la floranta biera turismo.

Iam dum unu jaro mi loĝis en komunloĝejo de postdiplomaj studantoj en la bela peterburga apudurbo Peterhof. La loko tre amikigis ĉiujn loĝantojn, ĉar por la tuta etaĝo tie estis komuna kuirejo kaj du necesejoj (aparte por ĉiu sekso). Inter dekkelko de tieaj novja konatoj estis ankaŭ doktoriĝonto pri historio el Turkio. Li planis verki disertaĵon pri, kiel li klarigis, la bonaj paĝoj de la historio de rus-turkaj rilatoj. „Ĉiuj memoras, ke estis vico de severaj militoj inter ni. Sed inter la militoj homoj negocis kaj foje bone kontaktis“, — klarigis li.

Plian paŝon survoje al ruinigo de la stereotipo pri malamikeco inter Rusio kaj Turkio faris hieraŭ, la 13-an de januaro, premieroj Erdoan (Erdoğan) kaj Putin (Путин). Post la okazintaj interparoloj ili anoncis en preskonferenco, ke:
• la du ŝtatoj ne plu uzos „internaciajn valutojn“, sed lirojn kaj rublojn por reciprokaj pagoj.
• Turkio enlasos rusajn turistojn sen vizoj jam ekde pli poste ĉi-jare.

Surfone de vagaj promesoj, kiujn oni faras en la Eŭropa Unio, la promeso de Erdoan estas tre klara: ĝis la vizito de prezidento Medvedev, planata por majo-junio 2010, la eniro iĝos senviza.

Ankaŭ sen tio vizito al Turkio estis sufiĉe facila por rusianoj: oni ricevadis vizojn ĉe la limo en la doganejo, pagante 20 dolarojn por dumonata plurfoja „marko“. Nun rusiaj turistoj ŝparos monon kaj tempon. Inter la branĉoj, kie abolo de vizoj aparte efikos, estas mallongaj ekskursoj al Istanbul el la ĉemaraj ripozlokoj de Bulgario — ja estis iom malagrable krompagi 20 dolarojn por dutaga ekskurso.

Dum pluraj jaroj Turkio estis la plej populara turisma allogaĵo por rusianoj, sed lige kun la financa krizo kvanto de vizitoj tien falis en 2009 je 18,5%. Malpli draste falis populareco de Egiptio, kio igis tiun landon gvidanto de la listo — 690 mil rusianoj vojaĝis tien en la unua jarduono de 2009. Daŭrigo de la listo aspektas tiel:
2. Turkio — 643 mil,
3. Ĉinio — 390 mil,
4. Finnlando — 285 mil,
5. Germanio — 161 mil,
6. Italio — 144 mil,
7. Hispanio — 113 mil, ktp.

Statistiko por la unua jarduono ne montras la jaran rezulton, ĉar en julio-aŭgusto pluraj rusianoj tradicie iras al la marbordo en Ukrainio: 1888 mil personoj vizitis la landon dum la unuaj naŭ monatoj de 2009. Ukrainio restas unu el la plej malfermitaj ŝtatoj — por viziti ĝin civitanoj de Rusio eĉ ne bezonas havi „eksterlandan pasporton“, sufiĉas la enlanda rusia.

Estas interese, ke post veno al la potenco en Turkio de la „modere islamista“ partio de Erdoan, la turka ŝtato ektraktis kun Armenio kaj faras firmajn paŝojn por firmigi bonajn rilatojn kun Rusio.

Furoron kaŭzis en ruslingva Interreto prognozo de la itala eksterlanda ministro Frattini. „Mi supozas, ke troviĝos sufiĉa majoritato por enkonduki senvizan reĝimon rilate al rusianoj en 2010“, — li diris fine de 2009. Frattini estas citata lige kun vizito en Moskvon de lia hispana kolego, kiu same optimismas pri forigo de vizoj inter EU kaj RF.

Rusia ministro pri eksterlandaj aferoj, Lavrov, insistas ke estu fiksita certa periodo por transiro al senviza reĝimo. „Tiu celo devas esti klare proklamita“, — li diris dum preskonferenco.

Inter la aliaj aktive diskutataj temoj de la blogosfero en Rusio estas publikigita statistiko pri la novjaraj viktimoj. Kiel informis Ministerio pri ekstremaj okazoj, 696 personoj mortis dum la dektaga festa ripozo — plejparto pro incendioj. En malfacila peno trankviligi samlandanojn, la ministerio atentigas, ke pasintjare estis je 13% pli da viktimoj.

Certe blogoj daŭre diskutas pri la unuafojaj montroj de kelkaj kinofilmoj, inter ili la plej furora — „Avatar“ kun ĝia novinventita ekstertera lingvo, la navia. Furoras malfermita letero de jam pli frue populariĝinta grupo, nomanta sin „Komunistoj de Peterburgo kaj Leningrada regiono“ (ŝajne, ne havas rektan rilaton al la parlamenta Komunista partio, sed malfacilas diri). La grupo akuzis Ĝejmson Kameronon pri plagiato: laŭ ili, li ĉerpis ideojn por sia filmo en la verko de la famaj rusiaj aŭtoroj fratoj Strugackij (abundas Esperantaj tradukoj, eldonitaj de „Impeto“). Pli frue la sama grupo kondamnis aktorinon Olga Kurilenko pro tio, ke ŝi konsentis ludi la rolon de amikino de Bond en la lasta parto de „Bondiano“.

Hodiaŭ, la 13-an de januaro, oni festas en Rusio tiel nomatan Malnovan Novan Jaron. Ĝi estas la nova jaro (la 1-a de januaro) laŭ la julia kalendaro, funkciinta en Rusia Imperio ĝis 1917 kaj daŭre konservata de la Rusa ortodoksa eklezio. Feliĉan novan jaron! ;)

„Duonon de la reguloj en la rusa lingvo oni inventis por alkutimigi infanojn al obeemo kaj por havi eblecon malbonigi notojn en lernejo“, — opinias komentanto Nekto en paĝaro de populara radiostacio „Eĥo Moskvi“. Li tuj aldonas: „Estas ŝerco“.

„Kiel povas eksterlandano ellerni lingvon, kies triono estas esceptoj kaj idiomoj, kiujn eblas kompreni nur se vi kreskis inter rusparolantoj kaj tralegis 300 kilogramojn da rusa literaturo?“ — demandas Nekto en la teksto pri influo de migrantoj al lastatempa „malboniĝo“ de la rusa lingvo.

La diskuton vekis antaŭnelonga eldiro de rusia ministro pri kulturo Avdejev, li publike diris, ke homoj lastatempe malpli bone parolas ruse pro la influo de interna migrado en la lando. Tion li diris, atentu, post kunveno dediĉita al toleremo.

Pasis nur du tagoj, kaj konsilanto de la ministro s-ino Uvarova transdonis al novaĵagentejo lian alian opinion: „Oni ne ligu la problemon de malaltigo de lingva kulturo kun la migraj procezoj, ne metu respondecon pri ĝi sur la kapojn de migrintoj“.

Marina Korolova, radioĵurnalistino ofte komentanta pri aferoj de lingvo kaj migrado, komentis ŝanceliĝon de ministro tiel:

Eblas nur lotumi pri tio, kion vere opinias ĉefo de la Kultura Ministerio kaj kial li neis siajn vortojn. Eblas tamen ne lotumi. Mi pensas, ke iu montris al la ministro „nekorektecon“ de lia unua eldiro, — tial li rapidis rifuzi de ĝi. Por eviti eventualan skandalon…

Malbona scio de la rusa lingvo estas inter la ĉefaj belaspektaj akuzoj kontraŭ eksterlandaj migrintoj en Rusio. Oni postulas enkondukon de ekzameno por rajtigo pri laboro, en Peterburgo funkcias nokta lernejo por eksterlandaj migrintoj, kie ili interalie studas la rusan lingvon. Tamen ĝis nun ne sonis akuzoj pri influo de internaj dialektoj al malbona lingvouzo.

Gravas rimarki, ke internaj diferencoj en la rusa lingvo estas relative malgrandaj, se konsideri grandecon de la lando. Temas pri regiona ŝanĝo de akcento en kelkaj vortoj, cento da leksikaj diferencoj kaj varia prononcado de fonemo /g/ kaj /o/ en neakcentita pozicio.

Ĉu en via lingvo ekzistas provincanoj, kiuj aparte malbone influas la lingvon? ;) Ĉu sudanoj en Francio kaj nordanoj en Germanio?

Popularega rusia retano kaj aspektigisto Artemij Lebedev ŝatas vojaĝi kaj povas tiun ŝaton pripagi. Kiel profesia kaj delonga aspektigisto, li scipovas bone foti kaj rimarki interesajn aĵojn. Siajn fotojn li elmetas ĉe tema.ru/travel kun, foje iom acidaj, komentoj. Atentu, ke la rubriko pri vojaĝaj fotoj eĉ nomiĝas en Esperanto: Veni, Vidi ;)

Jen du interesaĵoj, kiujn mi trovis ĉe Lebedev hodiaŭ kaj kiuj povus interesi internacian publikon, se elstarigi ilin elpost la lingva baro:

1. Foto el fore orienta rusia urbo Ĥabarovsk (vidu en Vikipedio pri la urbo). Dum la intercivitan milito post la oktobra revolucio Siberio kaj Fora Oriento estis inter la lastaj „blankulaj“ terenoj. En Ĥabarovsk konserviĝis memortabulo, kies teksto tradukeblas tiel: „En tiu ĉi loko la 5-an de septembro 1918 blankuloj brutale torturis [ĝis morto] 16 aŭstro-hungariajn milit-muzikistojn, kiuj simpatiis la sovetan potencon“.

(pli kvalita foto en ĝia kunteksto ĉi tie)

Cetere, unu el la plej elstaraj E-verkistoj Julio Bagi (Baghy) laŭ sia propra sperto sciis, kiel aŭstro-hungarianoj trafis la Foran Orienton de Rusio. Li ankaŭ multe verkis pri tio: oni parolas pri la „siberiaj romanoj“ de Baghy, inter kiuj la plej facile legebla estas certe la „Verda koro“, intencita kiel legolibro por komencintoj.

2. Alia interesa foto, ĉe kiu pli gravas la teksta komento, estas pri la plej esperantista urbo de Rusio — la mondkonata Ĉeboksaro. Necesas komenti, ke en Esperantio tiu urbo estas multe pli konata, ol en reala „gaĝa“ vivo. Do, Lebedev elmetas tre belan foton de la „Ĉeboksara golfo“ ĉe sunsubiro kaj komentas:

Malantaŭ tiu neloga nomo (mi ĉiam certis, ke en Ĉeboksaro ne povas esti bone) kaŝis sin paradizo. Tonditaj deklivoj, fontanoj el akvo, ripozantaj labortage homoj, varma vespero. Kutime tiajn bildojn oni metas sur kovrilojn de reklamlibretoj. Ne urbo, sed sanatorio.

(pli kvalita foto en ĝia kunteksto ĉi tie)

Mi havis la saman impreson pri tiu feliĉa urbo, kiam mi vizitis ĝin por prezenti la osetan kaj loglanon en ĝia mojosa lingva festivalo en 2004. Sed tio ne mirindas, mi estas facile kortuŝata persono; estas multe pli mirinde, ke tian komenton faris Lebedev, kutime sarkasma pri io ajn.

Cetere, mi planas iri al la ĉi-jara lingva festivalo en Ĉeboksaro kun la tuta familio. Devas esti interesa sperto, eĉ malgraŭ la malpli bela vetero en oktobro.

Rusia ministro pri eksterlandaj aferoj eldiris sian malaprobon al sia finnlanda kolego lige kun renova familia skandalo, ligita kun Rusio. Finlanda civitano Salonen post eksedziĝo alportis en Finnlandon sian filon kontraŭ la deziro de la eksa edzino, pri tio informas BBC.

Kiel diras la oficiala teksto de la ministerio pri eksterlandaj aferoj, al la kontraŭleĝa ago havis rilaton la ĝenerala konsulejo de Finnlando en Sankt-Peterburgo, kie lastatempe loĝis Salonen, havante eĉ eksdatan rusian vizon.

Laŭ rusia leĝaro elporti infanon eksterlanden sen skriba konsento de ambaŭ liaj gepatroj estas krimo. Parte pro tiu postulo ni ĉiam elveturas plenfamilie — por eviti aldonajn burokrataĵojn ĉe la limo. Kiel rusiaj limgardistoj povis ellasi s-ron Salonen kun la filo, sen permeso de la patrino, laŭ la nevalida vizo, — mi ne povas eĉ imagi.

La kazo de Salonen ne estas la unua simila. Antaŭe franca civitano kaj lia rusa eksedzino longe dividadis sian filinon, rezulte de kio Francio planas juĝi la rusinon, dum Rusio — la francon.

Kiel komentis unu parenca al mi psikologo, limuloj (estas termino) geedziĝas sen konsulti psikoterapeŭton — poste okazigas internaciajn skandalojn kaj turmentas la infanojn. Sufiĉe bona priskribo por tiu novaĵ-serio.

En aliaj blogoj: blogulino el Kimrio rakontas pri danĝeroj de butikamado rabate; moskvano trovis utilan softvaron por uzi poŝtelefonojn moderne.

Jen mia subtitoligo de la kanto, kiu prezentos Rusion en la baldaŭ okazonta kantokonkurso „Eŭrovido“:

La knabino estas el Kievo, havas ukrainan familinomon kaj la refrenon kantas en la ukraina lingvo (mi ne certas, ke ŝi tiel kantos ankaŭ en la konkurso, mi ie duonorele aŭdis plene rusan version).

Ne temas pri tio, ke mi ege ŝatas tiun ĉi kanton, sed mi nur pensis, ke eble estas bona uzo de Esperanto — traduki kelkajn kantojn de Eŭrovido, aparte tiujn, kiuj ne estas en la angla aŭ la rusa (kiujn mi komprenas pli-malpli).

Se paroli pri la preferoj, mi tre ŝatis la kantojn de Armenio, Israelo, Bosnio-Hercegovino kaj Hispanio. La belaruso, kiu kantos por Norvegio, ankaŭ elstaras, kvankam mi apenaŭ voĉdonos por li — pro la supozo ke ankaŭ sen mia voĉo li havos sufiĉe altan takson el Rusio :)

Fakte ĉi-jare la sistemo pri voĉdono estas ia komplikigita, mi ne sukcesis finkompreni ĝin (ĉefe ĉar ne multe penis fari).

Cetere, pri multe pli interesaj filmetoj; UEA publikigis unikan 23-minutan videon pri la IJK de la jaro 1938, dum kiu TEJO (tiam TJO) estis fondita.

Post la Joĵin-kanto el „Klubo de gajaj kaj spritaj“ sekvas alia teatraĵeto de la sama fonto. Teamo el urbo Kursk prezentas sian imagon pri eventuala renkontiĝo de la prezidentoj de Rusio kaj Usono. Subtitoligo mia:

Kiel mi jam antaŭe skribis, en la ruslingva interreto furoris malnova ĉeĥa kanto pri Joĵin. Jen pasintvendrede ĝi ricevis novan vivon en refaro de moskva KGS-teamo „Stancija Sportivnaja“. KGS (Klubo de Gajaj kaj Spritaj) estas populara sursceneja konkurado, kies plej altan ŝtupon oni montras en la ĉefa kanalo de rusia televido. Ĉar la kanto estas per si mem atentokapta kaj nelaste ĉar ĝi estis la lasto kio sonis tiutage en KGS, ĝi iĝis jam iom populara en la reto.

Jen ĝi en mia „surgenua“ (en la senco „ne tre atenta kaj rapida“) traduko. Por aldoni la kuntekston, la tasko por ĉiuj kvin konkurantaj teamoj estis fari „novan himnon de studentaro“:

PS: Mi ne dirus, ke tio estis la plej ŝatinda epizodo de la ludo, sed ĝin publikigi ŝajnis al mi interesa, ĉar jam antaŭe en tiu ĉi blogo ni parolis pri la kanto „Joĵin el bahnoj“ (certe ne „baĵinoj“, kiel atentigis Niekas-Vertaler iam).

PPS: Jes, mi scias, ke mi misuzis dotsub.com: necesis unue titoligi ĝin en la rusa kaj poste aldoni la Esperantan tradukon; sed tion mi ne tuj komprenis, akceptu tolereme mian unuan provon :)