Поамикецаемся?..

La ĵusa kongreso de rusiaj esperantistoj en Sankt-Peterburgo kaŭzis malprofiton al la Rusia Esperantista Unio, informis hodiaŭ kasisto de REU Mikaelo Ĉertilov en la retpoŝta listo de la organiza komitato.

La organizintoj esperis pri 400 partoprenantoj, sed la kongresa libro listigis nur 229. Dekoj da esperantistoj partoprenis sen registri sin, iom strikta kontrolo pri tio mankis.

Mi ne publikigu la tutan tabelon, kiun dissendis Ĉertilov, ĉar eble ĝi ne estas vere publika. Tamen estas domaĝe, ke la malprofito grandas; samtempe ĝi egalas aliĝkotizojn de 50 pliaj partoprenantoj. Restas bedaŭri, ke tiu duoncento preferis aliajn amuziĝojn kaj preterlasis la unikan spektaklon pri kapitano Postnikov kaj aliajn fierataĵojn de la pasinta kongreso.

Necesas tamen rimarkigi, ke venis nekutime multaj eksterlandanoj, inter ili prestiĝaj (kiel Corsetti). Eble pli sobraj antaŭkalkuloj pri la ebla kvanto de partoprenantoj povus proksimigi financan sukceson. La plej granda elspezo estis luado de la kongresejo.

Iam mi, post la relative sukcesa antaŭkongreso de la rusia IJK en 2004, opiniis taŭga ideo fari kelkajn turismajn aranĝojn por eŭropaj esperantistoj en Sankt-Peterburgo. Nun mi iom dubas pri la financa saneco de tiaj ideoj.

Fotojn de la Rusia Esperantista Kongreso eblas vidi interalie en la galerio de Sakari (ipernity) kaj en la albumo de Nadeĵda Karamalikova (vK.com).

„Dankon pro via provoka elpaŝo, kiu espereble ne restos nur tio, sed ankaŭ spronos intereson de la viki-publiko al subatentata problemo de multlingveco kaj translingva kunlaboro“, — tiel komentis mi hodiaŭ la elpaŝon de Roman Ŝapovalov. Tiu uzanto de Vikipedio proponis hodiaŭ dum la rusia jara Viki-konferenco forlasi naciajn Vikipediojn kaj ekredakti la anglan.

La raporto de Ŝapovalov komenciĝas per suprerrigardo de la rolo de en.wiki. „Ĉiuj konsentas, ke la angla lingvo estas nun la lingvo de internacia komunikado“, — taksas li. Nur 22% de la vikipediaj artikoloj estas skribitaj en la angla, sed ili ricevas 52% de ĉiuj vizitoj en Vikipedion — „demando superas proponon“, konkludas Roman Ŝapovalov. Li sobre klarigas la rilatumon per tio, ke multas homoj scipovantaj legi en la angla, sed ne redakti en ĝi.

Post iom da rezonado Roman Ŝapovalov venas al la konkludo, ke redaktantoj de la aliaj sekcioj de Vikipedio dediĉu pli da tempo al la angla sekcio por fari ĝin eĉ pli granda kaj strukturigita. La aliaj sekcioj restu, laŭ li, enkonduko por tiuj, kiuj ankoraŭ ne ellernis la anglan, kaj tenejoj de la loke gravaj informoj pri folkloraĵoj kaj vilaĝoj (li evitis doni bonajn ekzemplojn de artikoloj, kiujn indus havi en la rusa, sed ne en la angla). Fine li alvokis rusajn vikipediistojn kuraĝe redakti en la angla, eĉ se fuŝa, ĉar en Vikipedio aliaj redaktantoj ĉiam helpos pri glatigo de teksto.

Tre interesa por mi estis momento de lia elpaŝo, kiam li montris lumbildon kun rezultoj de lia anticipe farita esploro de partoprenantoj de la Viki-konferenco. Li rigardis enektilojn de vikipediistoj, aliĝintaj al la konferenco, kaj evidentiĝis, ke ĉiuj (certe) parolas ruse, 88% anoncis scion de la angla, 9% — de la franca kaj de Esperanto (tiel!), po unu persono povas komuniki en la pola, la oseta kaj kvino de aliaj lingvoj. Persone min tiu grandega cifero impresis preskaŭ kiel anonco de la fina venko. Malgraŭ klopodoj de la kleriga sistemo kaj la komerca industrio de alilingva instruado, dekono de la junulara intelektula elito havas imagon pri Esperanto kaj scipovas almenaŭ legi tekstojn en ĝi.

Dum la diskuta parto sonis kelkaj interesaj ideoj. Interalie, mi atentigis pri graveco de loke gravaj skribaj lingvoj (do, tiuj kiuj estas post la angla en la listo de la plej grandaj vikipedioj) kaj, rememorinte la alvokon de Ŝapovalov, ke ĉiu lernu la duan lingvon (anglan) prezentis la esperantistan vidpunkton (mi tiam ankoraŭ ne sciis pri mia vespera kabeiĝo, hehe). En la halo troviĝis aliaj komentantoj, unu el kiuj (uzanto Balamutick) eĉ pli arde ol mi defendis la kazon de Esperanto (mi antaŭe eĉ ne konis lin persone, kaj estis neatendite por mi).

Post kafopaŭzo mi gvidis la „rondan tablon“ pri malpli grandaj sekcioj de Vikipedio — en nia kazo temis pri, ĉefe, la iom sukcesaj Vikipedioj en la lingvoj de Rusio: la oseta, la tatara, la ĉuvaŝa, la erzja kaj aliaj. Sed pri tiu kunveno, ĝiaj konkludoj ktp. eble indus skribi aparte, ekster la anekdoto pri ruso, alvokinta rusan Viki-konferencon eklabori pri la angla Vikipedio.

Preskaŭ cent jarojn antaŭe en Peterburgo okazis la unua Rusia Esperantista Kongreso, — du lokaj grupoj de esperantistoj rememoris pri tio sendepende unu de la alia kaj proponis al Rusia Esperantista Unio (REU) fari grandan omaĝan esperantistan eventon en Peterburgo iam en majo 2010.

REU ricevis tiujn du proponojn de la du samnomaj (!) societoj kaj konsentis pri la kongreso (ĉu imageblas alio?), kondiĉe ke la du grupoj laboru kune pri la projekto.

Kaj jen hodiaŭ al peterburgaj esperantistoj venis letero de REU-aktivulo Mikaelo Bronŝtejn, pli konata kiel artisto. Li rakontas, ke li renkontiĝis kun la gvidaj personoj en la du societoj „Espero“:

Mi pretis esti provizora paciganto, admonanto, klariganto ktp, se nur la
homoj emos paroli kune pri tio — por fari komunan grandan kaj gravan
laboron. La homoj promesis. En majo. Antaŭ du tagoj mi certiĝis, ke de
ambaŭ flankoj absolute nenia movo estas farita tiudirekte.

Mi trasloĝiĝis en Peterburgon jam preskaŭ dek jarojn antaŭe. Kaj jam tiam ekzistis dueco en la loka esperantistaro. Neniu komprenas aŭ povas klarigi, de kie la disiĝo fontas, sed temas pri io tute pratempa.

Mi vidas la eblan eliron en varto de alternativaj fortoj en la urbo: aperu la tria, la kvara kaj la centa grupoj (iusence tio okazas; ĉar krom du „Esperoj“ ekzistas ia reta grupo SPIRo kaj spuroj de kelkaj aliaj neoficialiĝintaj asocietoj) tiel ke la malnova konfliktado inter la unuaj du ne plu havu rimarkeblan signifon. Sed vere mi ne havas la bezonatan psikan forton por iri tiun vojon.

Plej verŝajne do mi simple deflankiĝos de la preparado de la venonta grand-Kongreso. Prefere mi elspezu mian tempon kaj entuziasmon por preparo de la lingva festivalo (marto aŭ aprilo 2010), dum ĝin ne eksegis iuj kelkaj grupoj…

Peterburgaj komunistoj publikigis en sia paĝaro proteston kontraŭ la nova filmo de Spilberg (Spielberg) pri Indiana Ĝons (Indiana Jones). En la daŭrigo de la fama kinoserio Indiana batalas kontraŭ sovetaj soldatoj en 1950-aj jaroj. Jen preskaŭ plena Esperanta traduko de la teksto:

Komunistoj de la Lenin-urbo decideme anoncas pri sia profunda protesto kontraŭ apero en rusia spektigo de la filmo-provoko, la vomaĵo de la Malvarma milito, de la fia kalumniaĵo — aventura filmo de S. Spilberg „Indiana Ĝons kaj reĝlando de kristalaj kranioj“.

La filmo celas kalumnii kontraŭ sovetiaj komunistoj, veki novan ondon de kontraŭsovetismo, krei inter la monderna junularo falsan imagon pri la eksterlanda politiko de Sovetunio dum la 50-aj jaroj de la 20-a jarcento.

Karikature kaj malbele pentras la filmo agojn de sovetaj soldatoj kaj nia spionino, kiujn senkompate neniigas la usona superheroo-solulo Indiana Ĝons. Tiaj elpensaĵoj formas inter la nova generacio de rusianoj malvenkeman humoron, necertecon pri potenco de sia lando, kliniĝemon antaŭ Usono.

Al s-ro Spilberg, la malamanto de ĉio soveta, ni devas rememorigi, ke en 1957 (la agotempo de la filmo) Sovetunio ne sendis teroristojn en Usonon, sed lanĉis la unuan artefaritan sateliton, kiu meritis ravon de la tuta mondo.

Ne, komunistoj ne alvokas reveni al la tempoj de malpermesoj kaj cenzuro! Tamen tute ne klaras, por kio necesis aĉeti tian filmon, al kiu fremdas ajna arta valoro, dum rusia kinoindustrio restas sen inda ŝtata subteno! Prefere la malamikoj de Rusio spektu la senvaloran kalumniaĵon de Spilberg per DVD kaŝite, kiel perversuloj.

Ni alvokas la spektantojn prifajfi la filmon dum la premiera montro en kinejoj de Peterburgo kaj sendi protestajn leterojn al la pupoj de imperiismo — Harrison Ford kaj Cate Blanchett.

La nova filmo de Spilberg estis filmita rekorde rapide, dum 79 tagoj. En Rusio ĝi estos montrata sur 808 ekranoj, kio estas rekorde vaste premiero.

Iom eksterteme: mi meditas, ĉu indas apartigi miajn noticojn pri Rusio al aparta domajno kaj paĝaro. Tiel enhavo kaj ĉi tie, kaj en la nova projekto estus pli unueca. Samtempe mi dubas, ĉu indas fari novan paĝaron, kies renovigo estos ege malregula. Kion pensas vi?

La 9-an de majo Rusio festas la Tagon de Venko, kiu estas oficiala ripoztago en la tuta teritorio. La Tago de Venko estas unu el la plej ŝatataj festoj en la popolo, ĉar ĝi estas ja tre ĝustatempa (la unuaj varmaj tagoj!) kaj ne tro politika (sendepende de politikaj starpunktoj homoj taksas grava la venkon super faŝismo en la Dua mondmilito).

Sankt-Peterburgo (en la tempo de milito Leningrado) aparte multe suferis en tiu milito. Blokita de nordo kaj sudo de hitleraj aliancanoj, ĝi travivis trijaran sieĝon, dum kiu proksimume 1 miliono da urbanoj mortis pro malsato kaj frosto. Amaran rememoron pri tiu tempo oni tre flegas en Peterburgo. Mi loĝas proksime de granda tombejo, unu el tiuj, kie oni enterigadis viktimojn de la sieĝo: la 9-an de majo certe multaj homoj venos meti florojn ĉe la eterna flamo en la tombejo.

Historio de la Sieĝo ne estas historio de nur german-soveta milito. Persone por mi estis tre kortuŝa koincido de du faktoj, ĉerpitaj de mi hazarde el diversaj fontoj: inter la sieĝintaj trupoj en la sudo estis ankaŭ hispanaj (frankistaj) soldatoj, pri kiuj konserviĝis bonkoraj rememoroj de lokanoj — la frankistoj ludis kun infanoj kaj kelkfoje savis lokanojn de perforto fare de germanaj faŝistoj (frankistoj militis kontraŭ komunismo, ne kontraŭ rusa etno, — klarigis la aŭtoro). Samtempe en la sieĝita Peterburgo estis domo, en kiu loĝis pli frue enlandigitaj hispanaj orfoj — orfoj de la Enlanda Milito. Veninte de unu terura milito, ili post iom da relative trankvila vivo trovis sin en milito eĉ pli severa, suferis dum la sieĝo, kiun kunfaris iliaj sampatrianoj, kiuj cetere tre ŝatis infanojn kaj helpis fremdajn lokanojn…

Ĉi-jare la festaj bildoj emfazas pozitivajn emociojn ĉe la fino de la milito, en la centro iom nekutime estas ĝoja virino, dum la venkinta soldato apenaŭ rimarkeblas flanke, kisanta ŝin je la vango:

Pacon al ĉiuj legantoj.

Nuda biciklisto aperis en la stratoj de Peterburgo pasint-sabate, la 3-an de majo. Roman Lutoŝkin, aktivisto de la urba biciklista movado. La biciklisto protestis kontraŭ la nuna politiko de urbestraro, kiu fakte ignoras ekziston de biciklistoj en la urbo: absolute nenia biciklista infrastrukturo ekzistas en Peterburgo, forestas biciklolasejoj, ne ekzistas biciklaj vojetoj, en plejparto de laborlokoj forestas kondiĉoj por dungitoj alveturantaj sur du radoj.

Dum 15 minutoj Lutoŝkin rondveturis absolute nuda laŭ la Palaca placo ĉe la Vintra palaco, post kio li surmetis pantalonetojn kaj, akompanata de samideanoj, biciklis tra kelkaj stratoj de la urbo. Polico ne malhelpis la demonstracion, dum la vetero multe helpis: tri tagoj komence de majo estis tre varmaj, kun temperaturo pli ol 20 gradoj celsiaj.

Reprezentantoj de peterburga urbestraro jam kelkfoje diris, ke biciklado ne povas savi transportadan problemon de la urbego, ĉar en Rusio estas „netaŭga klimato“. Biciklistaj aktivuloj respondas, ke certe kulpas ne la klimato, kiu en Finnlando kaj Germanio similas, sed la manko de respekto al biciklistoj kaj malpureco de la stratoj, speciale vintre.

Roman Lutoŝkin komentas, ke ĉiuj eŭropaj urbegoj venis al respekto de biciklistoj per protesta agado. Li do ne ĉesas esperi kaj planas novajn agojn. Lia bicikla promeno la 3-an de majo vaste reeĥis en gazetaro (nur parto de ligiloj al ĉiuj aperintaj tekstoj).

PS: Mi mem spertis biciklistajn problemojn en tiu ĉi urbo, kiam mi aktive biciklis en la jaroj 2001—2004. Mi uzis biciklon ĉiutage por atingi laborlokon, kiu elstaris per ekzisto de speciala ĉambreto por lasi biciklon kaj ŝanĝi la vestojn. Veturi ĉiutage kun la densa aro de aŭtoj estis sperto, teruriga por rememori, kvankam ne tiel timiga en la procezo. Plejparto de peterburgaj biciklistoj tamen ne uzas sian duradan maŝinon por aferaj veturoj, pro la absoluta neoportuneco de tia uzado; oni biciklas ĉefe en apudurbo dum ripoztagoj: feliĉe ankoraŭ multas parkoj kaj arbaroj por tio.

Jen kian paperan vortaron de la finna mi fine aĉetis. Post rapida analizo ĝi evidentiĝis esti pli bona, ol la Polyglossum-vortaro (elektronika), pri kies mankoj mi antaŭe jam longe plendis (ruse).

Финско-русский и русско-финский словарь (40 тыс слов). — СПб: ООО «Полиграфуслуги», подготовлен изд-вом «Виктория»

Kontraste al Polyglossum, en tiu ĉi Victory-vortaro troveblas pakastin. Estas tamen seriozaj mankoj, ekzemple:

• estas vorto jatko «denove» kaj de ĝi produktita vorto por post-diploma doktoriĝa studado, sed forestas alia produktita vorto — Jatkosota «Denova/daŭriga milito» — la finna nomo de la milito inter Finnlando kaj Sovetunio dum la Dua mondmilito; ja atenta studanto povas trovi la signifon ie aliloke (ekz., en finna Vikipedio), sed ne tiel multis militoj en la 90-jara historio de Finnlando por ellasi iliajn nomojn el mezgranda vortaro.
• inter la vortoj jonotaa «stari en vico» kaj jopa «eĉ, jam eĉ» forestas io ajn; sed devus esti la vorto joo — kiel mi komprenis, unu el la ĉefaj manieroj diri «jes» en la finna.

Mi ĝenerale tamen ŝatas la vortaron: estas oportune havi ĝin. Foliumante, mi eĉ memorfiksis kelkajn novajn vortojn (kiel kutime, kun io kunsonajn; ĉi-foje, kun Esperantaj vortoj):

• ilo «ĝojo», kaj produktita de ĝi adjektivo iloinen «ĝoja»;
• vero «imposto»;
• verso «ĝermo»;
• hikka «hikado» (en traduko de la porinfana animacia filmo «Mejzi» oni tradukis hikadon singultoj, kio estas certe malbona Esperanta vorto pro sia elpenseco, neligiteco kun universalaj sonsimboloj, ĉi-kaze uzeblaj).

Ligita kun tio nerekta bona novaĵo de la tago estas, ke oni finfine telefonis al mi el kursejo ĉe la peterburga finna preĝejo kaj diris: «Venu, lernu la finnan kun ni» :) Temas pri tio, ke en la kursejo formiĝas nova studgrupo.

La 18-an de januaro 1943 estis deprenita sieĝo de Leningrado. En realeco tio aspektis kiel sekurigo de kelkajn kilometrojn larĝa koridoro ĉe la suda bordo de Ladoga lago, en kiu urĝe estis konstruitaj fervojo kaj aŭtovojo. Nur en januaro de la jaro 1944 la ringo de blokantaj trupoj ĉirkaŭ la urbo estis plene forigita…

En Peterburgo-Leningrado restas multaj memorlokoj ligitaj kun la sieĝo („blokada“ ruse). En ĉiutageco la terura historio de la sieĝo neniel estas sentata, sed jen subite vi preterpasas peterburgan domon, sur kiu pendas memortabulo, informanta ke ĝuste en ĝi loĝis Tanja Saviĉeva. Kaj venas tre vivaj la teruraj bildoj, iam viditaj nur en historiaj fotoj.

Estu ĉiam paco.

Konservita atentigo en la ĉefa avenuo de la urbo: «Civitanoj! Dum artileria pafado tiu ĉi flanko de la strato estas la plej danĝera».

Mi nur ĵus komprenis ankoraŭ unu esencan diferencon inter vintra vetero en Sankt-Peterburgo kaj Vladikavkaz. En Vladikavkaz la taga kaj la nokta temperaturoj diferencas vintre je 10-20 gradoj, dum en Peterburgo la taga kaj la nokta temperaturoj apenaŭ multe diferencas.

Ekzemple, por morgaŭ oni promesas en Peterburgo nulon tage kaj -1 nokte, dum en Vladikavkaz estos -3 tage kaj… -20 nokte.

Mekanismo de tiu diferenco estas tuj klara: en Vladikavkaz estas multe pli longa lumtago kaj la suno brilas je pli granda angulo (do, ne nur lumas, sed ankaŭ varmigas). Tial dum tago aero serioze varmiĝas. Kaj nokte, eble pro proksimeco de la montaro kaj pro relative alta pozicio super la marnivelo, rapide remalvarmiĝas. Supozon pri la kaŭzo de noktaj malvarmiĝoj subtenas veterprognozo por la sama tago en Anapa: -2 tage kaj nur -5 nokte.

Aŭ eble mi komplete eraras kaj temas nur pri influo de la maro en Peterburgo kaj Anapa, ambaŭ urboj ĉemaraj?..

Vladikavkaz vintre, nekonata aŭtoro, ĉerpita en vKontakte:

Hodiaŭ mi konatiĝis kun Vladimir Livŝic, fakulo pri la sogda lingvo. Vladimir Aronoviĉ multe impresis min. Li konfesis, ke li havas okdek kvar jarojn (!) kaj konis persone na Vaso Abajev!

Mi helpos al Vladimir Aronoviĉ pri eldonado de lia libro pri sogdaj tekstoj, trovitaj en Taĝikio sur la monto Mug.